6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli büyük deprem, sadece Türkiye’nin değil dünyanın en yıkıcı afetlerinden biri olarak tarihe geçti. Binlerce insanın hayatını kaybettiği bu felaket, toplumsal dayanışma ve afet yönetiminin önemini bir kez daha gösterdi. Türkiye’nin en köklü insani yardım kuruluşlarından biri olan Kızılay, kriz anlarında etkin rol oynarken, insani yardım süreçlerinde kurumsal hafızanın ve deneyimlerden öğrenmenin kritik olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu noktada, deneyimsel öğrenme alanında önemli çalışmalar yürüten Prof. Dr. İlke Evin Gencel, Kızılay’ın kriz yönetimi kapasitesinin artırılması için deneyimsel öğrenme temelli bir modelin benimsenmesini önermektedir. Gencel’e göre, gönüllülerin sistematik bir öğrenme döngüsünde eğitilmesi, müdahale süreçlerini daha etkin ve sürdürülebilir hale getirebilir. Kolb’un Deneyimsel Öğrenme Döngüsü ve dokuz öğrenme stilinin, Kızılay’ın eğitim süreçlerinde güçlü bir yapı sunabileceğine dikkat çekmektedir.

???? Deneyimsel Öğrenme Döngüsü Kapsamında Kızılay İçin Öneriler:

• Somut deneyim: Afet bölgelerinde görev yapmış gönüllülerin tecrübeleri interaktif vaka analizleriyle ele alınabilir.
• Yansıtıcı gözlem: Afet müdahaleleri sonrası düzenlenecek değerlendirme toplantıları ve gönüllü mentorluğu ile saha deneyimleri analiz edilebilir.
• Soyut kavramsallaştırma: Eğitim modülleri geliştirilerek gönüllülere kriz anlarında hızlı ve etkili karar alma becerileri kazandırılabilir.
• Aktif uygulama: Simülasyon, tatbikatlar ve VR, AR gibi teknolojilerle bilgi ve deneyim uygulamalı hale getirilebilir.

Gencel, öğrenme stillerinin kriz yönetiminde kritik olduğunu belirterek, ekiplerin farklı stilleri benimseyen bireylerden oluşmasının afet müdahalelerinde verimliliği artıracağını vurgulamaktadır. Örneğin, Başlatan ve Karar Veren Stiller liderlik ve kriz yönetiminde, Deneyimleyen ve Dengeleyen Stiller psikososyal destek ve koordinasyonda, İmgeleyen ve Yansıtan Stiller strateji geliştirme ve analizde, Analiz Eden ve Düşünen Stiller lojistik planlamada, Yapan Stil ise sahada hızlı ve etkin müdahalede kritik roller üstlenebilir.

Öğrenme stillerinin zaman içinde değişebileceğine dikkat çeken Gencel, belirli aralıklarla gönüllülerin öğrenme profillerinin değerlendirilmesini ve ekip yapılandırmasının buna göre optimize edilmesini önermektedir. Bu yaklaşım, Kızılay’ın kriz müdahalelerinde daha bilinçli, esnek ve etkili bir organizasyon yapısına sahip olmasını sağlayabilir.

Bilim ve dayanışma temelli yaklaşımlarla felaketlerden uzak bir gelecek dileğiyle.